Posted in Բնագիտություն

Մարմիններն ու նյութերը մեր ջրջապատում

Նայենք մեր շուրջը և կտեսնենք բազմաթիվ իրեր՝ աթոռ, սեղան, գիրք, մատիտ, խնձոր, բաժակ, համակարգիչ, ավտոմեքենա, ծառ և այլն: Այդ բոլորը մարմիններ են: Մարմիններ են նաև Երկիր մոլորակը, գիշերային երկնքում փայլատակող աստղերը, մեզ ջերմացնող Արեգակը, կենդանիները, բույսերը: Համեմատելով մարմինները՝ կարելի է պարզել դրանց միջև եղած նմանություններն ու տարբերությունները:

Բոլոր մարմինները կազմված կամ պատրաստված են նյութերից:
Նյութերը բազմաթիվ են: Դրանք տարբերվում են համով, հոտով, վիճակով, գույնով, այրվելու, ջրում լուծվելու և այլ հատկություններով:
Երկաթը, ոսկին, պղինձը, թուղթը, ջուրը, ապակին, ռետինը նյութեր են: Իսկ ահա մեխը, մատանին, գավաթը, տետրը, բաժակը, աթոռը, գնդակը, սառույցը մարմիններ են, որոնք պատրաստված կամ կազմված են վերը նշված կամ այլ նյութերից: Այն թեթև գազը, որով լցված են օդում ճախրող փուչիկները, նույնպես նյութ է: Ինքը՝ փուչիկը, պատրաստված է մեկ այլ նյութից՝ ռետինից: Ռետինից պատրաստում են նաև ավտոդողեր և այլ իրեր:
Միևնույն նյութից կարելի է պատրաստել տարբեր իրեր։ Այսպես՝ երկաթից պատրաստում են մեխ, մուրճ, կացին, ապակուց՝ բաժակ, փորձանոթ, ալյումինից՝ հաղորդալար, սպասք, աթոռ, սեղան, փայտից՝ աթոռ, նստարան, գրատախտակ և այլն։
Կարելի է նաև նույն տեսակի առարկաներ պատրաստել տարբեր նյութերից։ Օրինակ՝ քանոն կարելի է պատրաստել փայտից, երկաթից, ալյումինից և այլ նյութերից։
Մարմինը կարող է պատրաստված կամ կազմված լինել ինչպես մեկ, այնպես էլ մի քանի նյութերից:
Նյութերը բաժանվում են երկու խմբի օրգանական և անօրգանական։
Օրգանական նյութերը գերակշռող են բուսական և կենդանական աշխարհներում: Օրինակ՝ բուսական յուղը, կենդանական ճարպերը, շաքարը և այլն։ Օրգանական նյութեր ստանում ենք նաև արհեստական ճանապարհով: Օրինակ՝ դեղանյութերը, ներկանյութերը և այլն։ Արհեստական օրգանական նյութերի օգտագործումը հնարավորություն է տալիս խնայելու որոշ նյութերի բնական պաշարները։ Օրինակ՝ ճկազանգվածից պատրաստված սեղանը փոխարինում է փայտե սեղանին, արհեստական մորթին՝ բնական մորթուն և այլն։
Մյուս բոլոր նյութերը, որոնք չունեն օրգանական ծագում, անօրգանական են: Օրինակ՝ օդը, ջուրը, քարը, ավազը, կավը, կերակրի աղը, ոսկին, երկաթը և այլն։

Հարց 1

Սյունակում լրացրեք տանը, դպրոցում, բակում հանդիպող ձեզ ծանոթ մարմինները և նյութերը՝

Մարմիններ Նյութեր
աթոռ,սեղան,Գրիչ երկաթ,ոսկի,
համակարգիչ,բաժակ, պղինձ,թուղթ
Ծառ,մատիտ ջուր,ռետին
Երկիր Մոլորակ ապակի
Արեգակ,բույսեր,հեռախոս ճաղրող պուչիկ
Կենդանիներ

Հարց 2

Թվարկե՛ք երկու նյութ, որոնցից կարելի է պատրաստել բաժակ, քանոն :

Ապակուց բաժակ փայտից քանոն

Հարց 3

Թվարկե՛ք երեք առարկա, որոնք կարելի է ապակուց պատրաստել:

Բաժակ,աթոռ,սեղան

Posted in Բնագիտություն, Հայրենագիտություն, Մայրենի

Իմ ամառվա մասին և ես ինչ եմ ընթերցել

Ես Նելլի Կարապետյանն եմ ես այսօրձեզ կպատմեմ իմ ամառվա մասին և ինչ եմ ընթերցել ես:Ես հիմա կասեմ ինչպես եմ անցկացրել իմ ամառը:Ես ամառվա ընթացքում գնացել եմ Ռուսաստան:Եվ այնտեղ իմ քույրիկի և իմ մայրիկի հետ գնացել եմ Մոսկվա,այնդեղ շատ-շատ գեղեցիկ էր և ինձ շատ դուր եկավ:Մենք ման եկանք գնացին գեղեցիկ մի Ռեստորան,Մոսկվայի եկեղեցին այցելեցինք,մոմ վառեցինք աղոթեցինք:Եվ հետո գեղեցիկ նկարներ նկարվեցինք,քույրիկիս հետ հավես խաղեր խաղացինք այսքանը իմ ամառվա մասին:Հիմա ես կպատմեմ ինչ գիրք եմ ընթերցել:Ես ընթերցել եմ Ալիսը հրաշքների աշխարում և այդ գրքի հեղինակներ Լուիս Քերոլ և ես ձեզ նույնպես խորուրդ եմ տալիս այդ գիրքը կարդալ:Եվ հիմա մի քիչ ձեզ կպատմեմ այդ գրքի մասին: Հերոսուհի Ալիսը շատ հետքրքրասեր աղջիկ է,որ հեղինակի կավքով հայտնվում է զարմանալի մի աշխարում մի խոսքով գազաների:Այստեղ ամեն ինչ սովորականից տարբեր է,Ալիսը ենթարվում է մի շարք կերպարանափոփոխությունների,որպեսզի ի վերջո կատարվի իր ցանկությունը հայտվի երազային աշխարհի պարտեզում:

Posted in Բնագիտություն

Ուսումնական 3- րդ շրջանի ամփոփում

Ինչ է տնտեսությունը. մաս 1

 

Բակտերիաների դերը բնության մեջ

 

Բնագիտություն

 

 

Հողը

 

Լույս և ձայն

 

 

Չափում․ Չափման միավորներ

 

Մարմիններ, նյութեր, մասնիկներ

 

բնագիտություն

 

Բնագիտություն

 

Բնագիտություն

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Posted in Բնագիտություն

Ինչ է տնտեսությունը. մաս 1

Հարցեր և առաջադրանքներ՝

  1. Ի՞նչ է գյուղատնտեսությունը, և ի՞նչ ճյուղերից է բաղ­կացած այն:

Գյուղատնտեսությունը բաղկացած Է բուսաբուծության և անաս­նապահության:

Գյուղատնտեսություն կենդանիների, բույսերի, սնկերի և սննդի համար օգտագործվող այլ կենսաբանական արտադրանքների բազմացումն ու բուծումն է։

2.Ինչո՞վ է զբաղվում բուսաբուծությունը, և ի՞նչ բույսեր է աճեցնում մարդը սննդամթերք ստանալու, անասնա­կերի և արդյունաբերության համար:

Բուսաբուցությունը զբաղվում է բույսերի։ Մարդը աճեցնում է կանաչիներ, բանջարեղեն, մրգեր։

Posted in Բնագիտություն

Բակտերիաների դերը բնության մեջ

  1. Հարցեր և առաջադրանքներ
  2. Որտե՞ղ կարելի է հանդիպել բակտերիաների:
    Բակտերիաների կարելի է հանդիպել ամենուրեք։
  3. Ի՞նչ գիտեք բակտերիաների  մասին: Ի՞նչ օրգանիզմներ են դրանք:
    Բակտերիաները մանր օրգանիզմներ են՝ մանրէներ, որոնք բազմանում են երկու մասի բաժանվելով։
  4. Ո՞վ է բացահայտել բակտերիաները, ի՞նչ սարքի օգնությամբ:
    Բակտերիաները բացահայտել է հոլանդացի վարպետ և բնագետ Անտոնի վան Լևենհուկը, խոշորացնող սարքերի օգնությամբ։
  5. Ինչի՞ հաշվին են բակտերիաները պաշտպանվում միջավայրի անբենպաստ գործոններից:
    Բակտերիաները պաշտպանվում են միջավայրի անբենպաստ գործոններից իրենց ձևով, որն ապահովում է  որոշա­կի լավ արտահայտված արտաքին կառույցով։
  6. Բակտերիաների սնման ի՞նչ եղանակներ գիտեք:
    Բակտերիաներն ունեն սնման տարբեր եղանակներ. մի դեպքում իրենք են առաջացնում օրգանա­կան նյութեր, մյուսում՝ օգտվում են պատրաստի նյութերից:
  7. Ինչու՞են բակտերիաներն անվանում մարդու և՛ բարեկամներ, և՛ թշնամիներ:
    Քանի որ մի դեպքում նրանք կարող են օրգանիզմ թափանցել կեղտոտ սննդամթերքի և ջրի, ինչպես նաև վարակված օդի միջոցով և առաջացնել հիվանդածին երևույթներ , իսկ մյուս դեպքում դրանք կարող են մասնակցել երկրագնդում նյութերի հոսքերին և փոփոխություններին, նպաստել որոշ բույսերի աճին և զարգացմանը, կենդանիների և մար­դու սննդառությանը։
  8. Ի՞նչ  դեր ունեն բակտերիաները  բնության մեջ :
    Բակտերիաները բնության մեջ մասնակցում են երկրագնդում նյութերի հոսքերին և փոփոխություններին, նպաստում են որոշ բույսերի աճին և զարգացմանը, կենդանիների և մար­դու սննդառությանը։
Posted in Բնագիտություն

Բնագիտություն

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Շրջապատում որտե՞ղ են աճում բույսեր:

Աճում են անտառներում ու մարգագետիններում, այգիներում ու պուրակներում, փողոցների եզրերին։

2.Ի՞նչ գիտեք բույսի մարմնի մասին: Ո՞րն է նրա ստորգետնյա, ո՞րը՝վերգետնյա հատվածը: Ի՞նչ կառուցվածք ունի բույսը: Բույսի ի՞նչ օրգաններ գիտեք:

Բույսը հիմնականում աճում է հողում: Նրա մարմնի մի մասը գտնվում է հողում՝ կազմելով ստորգետնյա հատվածը: Մյուսը` տեսանելի հատվածն է, որը գտնվում է հողից դուրս, կազմում վերգետնյա հատվածը:

Ծաղիկները, պտուղները և սերմերը բույսի կառուցվածքի մասերն են:

Արմատը, ցողունը, տերևը, ծաղիկը, պտուղը, սերմը բույսի օրգաններն են:

3.Ի՞նչ պայմաններ են անհրաժեշտ՝ բույսի աճի և զարգացման համար:

Բույսն անընդհատ աճում է և զար­գանում, նրա աճը լավ դիտվում է միջա­վայրի բարենպաստ պայմաններում՝ լույ­սի, ջրի և անհրաժեշտ այլ նյութերի առկայությամբ:

4.Ինչպե՞ս է դրսևորվում բույսի կենսագործունեությունը:

Որոշ բույսերի կենսագործունեության առանձնահատկություններից է հոտը, հաճախ նաև՝ բուրավետ լինելը:

5.Փորձեք նշել, թե ինչո՞վ են բույսերը կարևոր մարդու կյանքում։

Բույսերը մարդկանց «կանաչ բարեկամներն» են: Continue reading “Բնագիտություն”

Posted in Բնագիտություն

Հողը

Հարցեր
1. Փորձե՛ք պարզել, թե ինչի՞ց է կազմված հողը:

Հող, բնական գոյացություն՝ կազմված ծագումնաբանորեն իրար հետ կապված հորիզոններից, որոնք ձևավորվել են երկրի կեղևի մակերեսային շերտերի վերափոխման հետևանքով՝ ջրի, օդի և կենդանի օրգանիզմների ներգործության շնորհիվ։ Հողը երկրակեղևի մակերեսային փխրուն շերտն է, որը փոփոխվում է մթնոլորտի և օրգանիզմների ազդեցությամբ, լրացվում է օրգանական մնացուկներով։

Posted in Բնագիտություն

Լույս և ձայն

Հարցեր և  առաջադրանքներ

1.Ո՞րն  է կոչվում  լույսի  աղբյուր:

Լույս արձակող մարմիները կոչվում են լույսի աղբյուրներ։

Թվարկել  տեսակները:

Օրինակ՝ Արեգակը,կայծակ,աստղեր,լուսատիտիկ և այլն։

2. Ի՞նչն  են  անվանում  ձայն:

Օդի տատանումներից առաջանում է ձայն։
3.Ի՞նչն  են  անվանում  արձագանք:

Ձայնը դիպչելով որոշ մարմիների կարող է անդրադառնալ։Հենց դայել անվանում ենք արձագանք

Posted in Բնագիտություն

Չափում․ Չափման միավորներ

Առաջադրանք․

1. Քանոնով չափիր համակարգչի երկարությունը՝ արտահայտ­ված սանտիմետրերով և միլիմետրերով: Ստացված տվյալները գրանցիր:
1սմ=10մմ
32սմ=320մմ
Չափիր քո քայլի երկարությունը: Այնուհետև քայլերով չափիր քո դասարանի, դպրոցի միջանցքի երկարու­թյունը: Ստացված տվյալները արտահայտիր մետրե­րով և սանտիմետրերով:
Տանը բացիր պայուսակդ և որոշիր տվյալ պահին դրա­նում եղած առարկաների զանգվածները: Ստացված տվյալներն արտահայտիր կիլոգրամներով և գրամնե­րով:

Posted in Բնագիտություն

Մարմիններ, նյութեր, մասնիկներ

Առաջադրանք՝

1.Քանի նյութից կարելի է պատրաստել բաժակ:
Ալյումին,երկաթ,ոսկի,արծաթ,փայտ,ապակի
2.Առանձնացնել մարմինները և նյութերը՝ փայտ, աթոռ, սեղան, ոսկի, մատանի, գրիչ, պատուհան, պղինձ, պայուսակ, բաժակ:
Մարմիներ՝ աթոռ,սեղան,մատանի,գրիչ,պատուհան,պայուսակ,բաժակ, նյութեր՝ փայտ,ոսկի,պղինձ։
3.Տեսակավորիր հետևյալ նյութերը՝ պինդ, հեղուկ, գազային
Ալյումին֊պինդ,երկաթ֊պինդ,ոսկի֊պինդ,գոլորշի֊գազային,ջուր֊հեղուկ,նավթ֊հեղուկ,թթվածին֊գազային,արծաթ֊պինդ,փայտ֊պինդ,ապակի֊պինդ։

ալյումին, երկաթ, ոսկի, գոլորշի, ջուր, նավթ, թթվածին, արծաթ, փայտ, ապակի